17. yüzyılın en büyük seyyahı olan Evliya Çelebi, Derviş Mehmed Zıllî Efendinin oğludur. İyi bir eğitim alan Evliya Çelebi, gezip gördüklerini, duyduklarını ve okuduklarını yazarak ünlü eseri Seyahatname’yi meydana getirmiştir. Seyahatname’de Evliya Çelebi’nin yaşamıyla ilgiü bilgiler de bulunmaktadır. Evliya Çelebi, gezilerine 1640 yılından itibaren başlamıştır. Bazen sefere çıkan orduyla, bazen bir ticaret veya hac kervanıyla, bazen bir elçi heyetiyle, bazen de kendi başına yaptığı gezilerle bütün Anadolu’yu, o dönemdeki Osmanlı topraklarını ve pek çok Batı ülkesini gezmiştir. Anadolu, Balkanlar, Avrupa, Arabistan, Azerbaycan, İran gibi pek çok yeri dolaşan yazar, kültür ve medeniyet unsurlarını dikkatlice gözlemlemiş ve eserinde en ince ayrıntılarıyla nakletmiştir. Evliya Çelebi, Azak Kalesi ve Hanya’nın fethi ile Kazak, Venedik, Hırvat seferlerine katılmıştır. Son olarak Hicaz’a hacca gitmiş, ardından Mısır, Sudan ve Habeşistan’ı da gezmiştir. Mısır’da veya İstanbul’da öldüğü tahmin edilmektedir.
Evliya Çelebi’nin tek eseri 10 ciltlik Seyahatname’dir. Dönemine göre yalın bir dille kafeme alınan eser, kültür tarihimiz açısından büyük önem taşımaktadır. Seyahatname’sinde; gezdiği yerlerde gördüğü, duyduğu, yaşadığı ilginç yerleri ve olayları canlı bir üslupla anlatmıştır.
